Orzechy dla lepszego zdrowia.

 

Rozmawiamy z dr Jolantą Nalewaj- Nowak propagatorką zdrowego stylu życia. Pomogła wielu osobom w walce z otyłością, niedowagą, zaburzeniami jedzenia oraz ludziom borykającym się z chorobami, do przezwyciężenia których niezbędny jest odpowiedni jadłospis.

Dr Jolanta Nalewaj-Nowak– ukończyła Uniwersytet Medycznyw Poznaniu oraz Studia PodyplomoweSpecjalności Dietetyka i Planowanie Żywienia na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu.

Tłuszcz obwiniano o przyczynianie się do otyłości. Jak obecnie jest postrzegane znaczenie tłuszczu w diecie?

Tłuszcz wiązano z nadmiernym tyciem przez to, że nasze organizmy zbierają zapasy właśnie w tkance tłuszczowej. Obecnie wiadomo jednak, że znaczna jego część powstaje w wątrobie z cukrów prostych. Dlatego uważa się, że otyłość spowodowana jest nadmiernym spożyciem cukru, a nie tłuszczów. Tłuszcze to przede wszystkim niezbędny składnik pokarmu, konieczny do życia. Jednak jak ze wszystkim, tu też należy zachować umiar i wybierać takie, które będą miały korzystny wpływ na nasze zdrowie. Tłuszczami, które koniecznie powinny znaleźć się w codziennej diecie, są oleje roślinne. Jedzmy je na surowo np. do sałatek lub jako dodatki do pieczywa, zamiast masła. Do smażenia możemy użyć małej ilości oleju kokosowego. Należy natomiast unikać spożywania tłuszczów zwierzęcych jak np. smalec. Wyjątkiem od tej reguły jest tran, należący do tłuszczów zwierzęcych, który jest korzystny dla naszego zdrowia. Codziennie powinniśmy dodawać do naszego jedzenia około 50 ml surowego oleju, co jest niezbędnym minimum. Wielonienasycone kwasy tłuszczowe obecne w tłuszczach obniżają cholesterol, regulują ciśnienie, wzmacniają serce, są rozpuszczalnikiem witamin A, D, E i K.

Czy potwierdza Pani nasze spostrzeżenia, że świadomość, wiedza na temat tłuszczów jest w społeczeństwie sterowana przez reklamę?

Niestety tak, przez lata kazano ograniczać tłuszcze, właśnie z powodu epidemii otyłości. Natomiast nikt nie wytłumaczył, co znaczy tłusta dieta oraz jakie znaczenie mają tłuszcze surowe w diecie. A to przecież ich brak powoduje, że nie można schudnąć. Dzieje się tak ponieważ mamy przez to niedobór witamin, które rozpuszczają się w tłuszczu. Dotyczy to zwłaszcza wit. D, która jest potrzebna do pracy tarczycy i wchłaniania się wapnia, a to z kolei jest niezbędne w utrzymaniu wagi. Kolejną zmorą reklamową jest margaryna. Jest to sztuczny twór i nie ma nic wspólnego ze zdrowiem. Dlatego lepiej smarować pieczywo dobrym masłem lub kupić mały pędzelek i smarować olejem lub jak Włosi – maczać chleb w oleju.

Oleje z jakich nasion są szczególnie cenne? Czy warto zachować różnorodność, zmienzmiennośćw doborze olejów i jak stosować poszczególneich rodzaje?

Dobór oleju zależy od obróbki potrawy, jaką przygotowujemy. Najbardziej wartościowe oleje to: olej lniany, rydzowy, z pestek dyni i konopny. Dodajemy je na surowo do potraw, których nie będziemy podgrzewać np. do surówek warzywnych, do kanapek zamiast masła. Do podsmażania najlepszym wyborem jest olej kokosowy, jednak nadal nie jest to polecana obróbka termiczna. Do pieczenia w piekarniku najlepszymi olejami są oliwa z oliwek i olej rzepakowy.

Czy orzechy i nasiona – doskonałe źródło tłuszczów – powinny codziennie gościć na naszych stołach?

Orzechy i nasiona są swoistą spiżarnią dla rośliny, zapewniającą przetrwanie. Dlatego w tych elementach składowane są najważniejsze składniki odżywcze zapewniające dobry początek następnemu pokoleniu roślin. Najwyższe wartości odżywcze zawierają: migdały, sezam, siemię lniane i orzeszki pinii. Są one doskonałym źródłem białka i tłuszczy nienasyconych. Zawierają witaminy z grupy B i witaminę E oraz bogactwo soli mineralnych i fito składników. Jedzmy więc garść orzechów lub nasion dziennie dla lepszego zdrowia.

Jakie są zalecenia i przeciwskazania do spożywaniaorzechów i nasion?

Dziennie powinniśmy spożywać garść orzechów lub pestek. Oczywiście – spoglądając na dłoń – każdy ma swoją miarkę. Inną garść mają dzieci, a inną dorośli i należy o tym pamiętać. W okresie jesienno-zimowym to pyszna przekąska. Jedynym przeciwwskazaniem do spożywania orzechów i nasion są alergie oraz nietolerancje.

Czy ważne jest ekologiczne pochodzenie orzechów i nasion?

Ważne jest ekologiczne pochodzenie całej naszej żywności, w tym oczywiście orzechów i nasion. Używanie pestycydów i innych sztucznych środków ochrony roślin nie pozostaje obojętne dla naszego zdrowia. Te substancje mają na nas działanie rakotwórcze, powodują bezpłodność, obniżają odporność i zmieniają genetykę. Kumulowanie toksyn przez zjadanie związków chemicznych na pewno odciśnie piętno w naszym organizmie. Niestety mało się jeszcze o tym mówi. Podobne działanie mają także pleśnie i grzyby, które rozwijają się na produktach spożywczych.

Czy ma Pani szczególne zalecenia odżywiania się zimą?

Zimą uwagę należy zwrócić na składniki wspomagające odporność organizmu i dobre samopoczucie. Są to przede wszystkim witaminy C i D oraz szereg składników mineralnych jak cynk czy magnez. Witaminę C znajdziemy w cytrusach, pietruszce, papryce; wit. D – w rybach, olejach i orzechach; magnez – w kakao, orzechach laskowych, kaszy gryczanej i fasoli. Ważna jest także temperatura posiłków jakie spożywamy. Zimną wybierajmy więcej ciepłych dań. Ja na śniadanie jem musli, które komponuję z płatków owsianych, gryczanych, żytnich, migdałów, pestek dyni, słonecznika, ostropestu plamistego, siemienia lnianego, kakao, miodu i czasami z dodatkiem owoców.

Rozmawiała Agnieszka Kaniewska