Ksylitol, cukier brzozowy

Ksylitol to substancja słodząca otrzymywana z kory brzozowej. Ten cukier brzozowy jest biochemicznie alkoholem cukrowym, należy do tzw. polioli. Ksylitol brzozowy jest naturalnym słodzikiem.

 

Jak w organizmie zachowuje się ten cukier brzozowy?

Trawienie i przyswajanie przez organizm polialkoholi jest odmienne od zwykłych cukrowców. Przemiany, jakim polialkohole (w tym ksylitol) ulegają w organizmie, umożliwiają ich spożywanie przez chorych na cukrzycę, gdyż są wolniej przyswajane w przewodzie pokarmowym, nie zwiększając zawartości glukozy we krwi i nie stymulując wydzielania insuliny. Ksylitol jest dobrze tolerowany przez przewód pokarmowy. W organizmie cukier z brzozy przetwarzany jest powoli i z minimalnym udziałem insuliny (posiada 14 krotnie niższy od sacharozy indeks glikemiczny). Ksylitol jest niskokaloryczny, bezpieczny dla diabetyków. Konsumenci donoszą, że po  pewnym czasie używania ksylitolu brzozowego zmniejsza się łaknienie cukru.

 

Jakie jest cenne działanie ksylitolu brzozowego?

Ważne działanie ksylitolu w organizmie to ograniczanie rozwoju pleśni i drożdżaków w jelitach i pomoc przy likwidowaniu zapalenia dziąseł. Ksylitol pomaga w zachowaniu mineralizacji zębów. Ksylitol powoduje mniejszy wzrost poziomu glukozy we krwi niż spożycie produktów zawierających cukier (oczywiście przy przestrzeganiu zrównoważonej diety i aktywnego tryby życia). Cukier z brzozy może być stosowany w trakcie diet odchudzających.

 

Dlaczego ksylitol nosi często nazwę ksylitol fiński?

Podczas II wojny światowej powszechne były niedobory produktów spożywczych, w tym cukru. W Finlandii zaczęto na dużą skalę przetwarzać drewno brzozowe w celu uzyskania słodkiej substancji – ksylitolu. Do dzisiaj Finowie dostarczają na rynek ten słodzik i ksylitol fiński to często używany synonim ksylitolu.

 

Jak stosować ksylitol?

Standardowa dawka to 15 g ksylitolu dziennie (około 3 łyżeczek), jednak zaleca się dochodzenie do tej dawki stopniowo, aby organizm miał szansę powoli przyzwyczaić się do jego trawienia. Fińscy naukowcy twierdzą, że docelowo dopuszczalne jest konsumowanie w ciągu jednego dnia do 40 g cukru z brzozy, czyli ok. 8-10 łyżeczek ksylitolu.

Natomiast zdaniem WHO nie istnieje górna granica spożycia ksylitolu.

 

Czy są przeciwwskazania do stosowania cukru brzozowego?

Nie poleca się stosowania ksylitolu przez kobiety karmiące, noworodki, niemowlęta, małe dzieci - ze względu na trudność ustalenia dawki – ponieważ zbyt duże spożycie ksylitolu może skutkować lekkim rozwolnieniem. Jednak zdania są podzielone i wiele osób podaje ksylitol również dzieciom.

 

Jakie inne poliole oprócz ksylitolu występują w przyrodzie?

W śliwkach, gruszkach, brzoskwiniach i jabłkach występuje sorbitol, w oliwkach i figach – mannitol. A ksylitol występuje również w truskawkach i malinach.

Jednak większość polioli jest produkowana przemysłowo i noszą nazwy: xylit, sorbit, mannit, izomalt, erytritol. Warto szukać naturalnych wersji ksylitolu fińskiego.

 

Jak zastosować ksylitol w kuchni?

Cukier z brzozy doskonale nadaje się do słodzenia napojów. Ksylitol nadaje się także do  smażonych i gotowanych potraw jak i oczywiście do deserów, ciast i przetworów owocowych. Nie stosujmy jednak ksylitolu do pieczenia ciasta drożdżowego – drożdże na nim nie wyrosną!