Zamienniki cukru

Zamienniki cukru

Cukier z trzciny cukrowej produkowano w Indiach już 5 tys. lat temu, lecz na terenie Europy, aż do XVIII wieku słodzono potrawy przeważnie miodem. Obecnie cukier buraczany jest najtańszym i najpopularniejszym w Europie środkiem słodzącym. Stosowanie zamienników cukru pomaga ograniczyć spożycie cukrów prostych, wspiera kontrolę masy ciała oraz zdrowie metaboliczne.

Dlaczego stosowane są zamienniki cukru?

Cukier czyli sacharoza w postaci rafinowanej, czyli oczyszczonej z organicznych domieszek, wykazuje cały szereg niekorzystnych cech: powoduje wzmożoną fermentację jelitową niszczącą naturalną florę bakteryjną; zaburza system przemiany materii; blokuje przyswajalność niektórych mikroelementów; sprzyja powstawaniu nadwagi; sprzyja próchnicy zębów; przyczynia się do zwiększania poziomu cholesterolu we krwi oraz osłabia pamięć i zdolność koncentracji. Tam gdzie jada się naturalne, nie przetworzone pokarmy – próchnica, miażdżyca, cukrzyca czy otyłość są rzadko spotykanym zjawiskiem. Dlatego pytanie co zamiast cukru pojawia się coraz częściej i jest na rynku duże zapotrzebowanie na zdrowy zamiennik cukru. Poszczególne zamienniki różnią się kalorycznością i indeksem glikemicznym, co wpływa na ich konkretne zastosowanie w diecie i planowaniu posiłków.

Jakie zamienniki cukru są do wyboru – co zamiast cukru?

W naszych czasach rafinowany cukier jest dodawany dosłownie wszędzie, a znajdziemy go na etykietach pod różną postacią: syrop glukozowy, sacharoza, karmel, fruktoza, syrop glukozowo – fruktozowy. Są to zamienniki cukru, dają słodki smak, ale nie mają dobrego działania na organizm. Pierwszy zdrowy zamiennik cukru rafinowanego to melasa i brązowy nieoczyszczony cukier. Te zamienniki cukru zawierają naturalne substancje mineralne co powoduje ich zasadowość. W rafinowanym cukrze brak tych składników dlatego zakwasza organizm i jest „złodziejem wapnia”.

Najzdrowszy zamiennik cukru

Najzdrowszy zamiennik cukru, znany od zawsze i ceniony nie tylko za słodki smak, to miód. Miód to zdrowy zamiennik cukru, naturalny środek słodzący. Ten zdrowy cukier jest słodszy i bardziej kaloryczny od sacharozy, więc powinno się go stosować w umiarkowanych ilościach. Gdy myślimy co zamiast cukru – odpowiedź i zdrowy substytut cukru jest w zasięgu ręki.

Zdrowy zamiennik cukru dla wegan

Weganie nie używają miodu - jest to produkt odzwierzęcy. Najzdrowszy zamiennik cukru dla wegan to owoce. Większość dojrzałych owoców obfituje w cukry i może zaspokoić apetyt na słodycze. Suszone owoce są skoncentrowanym źródłem naturalnych, łatwo przyswajalnych węglowodanów. Zdrowy cukier weganie znajdą też w produktach płynnych:

• Syrop klonowy. Dostarcza antyoksydanty (polifenole) i minerały, co przyczynia się do dodatkowych korzyści zdrowotnych.
• Syrop z agawy. Charakteryzuje się niskim indeksem glikemicznym, ale posiada wysoką zawartość fruktozy, co przy nadmiernym spożyciu może sprzyjać insulinooporności.
• Syrop daktylowy, syrop karobowy i melasa.

Słodkie rośliny – zamiennik cukru w naturze

Naturalny zamiennik cukru to lukrecja - „słodki korzeń”. Korzeń lukrecji jest bezpieczny dla diabetyków, ale nie powinien być stosowany jako podstawowa substancja słodząca. Stewia to lepszy zamiennik cukru z natury. Stewia to roślina nazywana „słodkim zielem”. Jest ona 200–450 razy słodsza od sacharozy, stabilna termicznie i całkowicie bezkaloryczna, co umożliwia stosowanie jej w gorących napojach i wypiekach. Stewia to dobry zamiennik cukru dla osób, które ze względów zdrowotnych nie mogą używać cukru, syropów bądź miodu.

Zamienniki cukru – poliole

Co zamiast cukru polecane jest dla cukrzyków? Poliole są wolniej przyswajane w przewodzie pokarmowym, nie zwiększając zawartości glukozy we krwi i nie stymulując wydzielania insuliny. Należy jednak pamiętać, że alkohol cukrowy sorbitol może wywoływać dolegliwości trawienne (efekt przeczyszczający) przy spożyciu w większych ilościach. Do polioli występujących naturalnie w przyrodzie należą:

• Ksylitol. Posiada o około 40% niższą kaloryczność niż cukier i wykazuje właściwości przeciwpróchnicze, chroniąc zęby.

• Sorbitol, mannitol oraz erytrytol.

• Maltitol. Alkohol cukrowy o właściwościach zbliżonych do cukru, z niskim indeksem glikemicznym, stosowany często w dietach bezglutenowych.

Sztuczne i nowoczesne zamienniki cukru

Większość polioli jest produkowana przemysłowo. Wśród nich wyróżnia się erytrytol, który jest praktycznie bezkaloryczny i posiada zerowy indeks glikemiczny, co czyni go idealnym dla diabetyków oraz do wypieków. Innowacyjnym rozwiązaniem jest tagatoza – ma niską kaloryczność, niski indeks glikemiczny i działa prebiotycznie, wspierając mikrobiom jelitowy. Zarówno poliole, jak i tagatoza, nadają się do wypieków drożdżowych dzięki swojej stabilności termicznej.

Inne sztuczne zamienniki cukru to aspartam, acesulfam K oraz sukraloza. Warto jednak wiedzieć, że niektóre sztuczne słodziki (np. wspomniana sukraloza) mogą wpływać na wydzielanie insuliny oraz na mikrobiom jelitowy. W produktach ekologicznych oferowanych przez Organic Market nie są stosowane sztuczne zamienniki cukru.