Dieta bezglutenowa - jakich przypraw używać?
W teorii dieta bezglutenowa nie nakłada ograniczeń w zakresie stosowania przypraw. Praktyka jednak nakazuje zweryfikować to podejście, a wybór przyprawy bez glutenu, która będzie bezpieczna dla osób z celiakią i nietolerancją glutenu wcale nie jest taki prosty, jak mogłoby się wydawać.
W teorii dieta bezglutenowa nie nakłada ograniczeń w zakresie stosowania przypraw. Praktyka jednak nakazuje zweryfikować to podejście, a wybór przyprawy bez glutenu, która będzie bezpieczna dla osób z celiakią i nietolerancją glutenu wcale nie jest taki prosty, jak mogłoby się wydawać.
Przyprawy bezglutenowe - uwaga na zanieczyszczenia
Problem przy wyborze przyprawy bez glutenu stanowią te produkty, które mogą zawierać gluten, chociaż się go w nim nie spodziewamy. W większości przypadków źródłem glutenu w przyprawach są zanieczyszczenia. Bo chociaż zioła: bazylia, tymianek czy kminek, nie zawiera glutenu, to są one często przetwarzane i pakowane w zakładach, w których wykorzystuje się również zboża. Ilości glutenu, które w ten sposób dostają się do przypraw, są bardzo małe, ale czy można je traktować jako przyprawy bezglutenowe? Gluten może dostać się do przypraw na etapie produkcji w wyniku zanieczyszczeń lub dodawania składników zawierających gluten. Warto wybierać całe, naturalne przyprawy, takie jak ziarna pieprzu czy suszone liście, które są mniej narażone na zanieczyszczenia glutenem niż przyprawy mielone.
TIP: Jeśli chcesz mieć stuprocentową pewność, że przyprawy są bezglutenowe, kupuj je w całości – w ziarnach, liściach lub strąkach – i miel samodzielnie w młynku. To nie tylko eliminuje ryzyko zanieczyszczeń glutenem, ale też sprawia, że przyprawy pachną mocniej i dłużej zachowują świeżość.
Przyprawy bezglutenowe dla chorych z celiakią
Osoby z celiakią nie powinny wybierać produktów, które zawierają ostrzeżenia o możliwej zawartości glutenu. Oznacza to, że w procesie produkcji mogło dojść do zanieczyszczenia tym białkiem. Należy mieć na uwadze, że nawet śladowy dodatek glutenu będzie nasilał objawy celiakii i zaostrzył jej przebieg. Zalecane więc będzie unikanie także zanieczyszczonych aromatycznych przypraw. Informacja o tym, czy w zakładzie produkcyjnym mogło dojść do zanieczyszczenia produktu glutenem, znajduje się z tyłu opakowania pod listą składników. Warto czytać etykiety, ponieważ niektóre przyprawy będą zawierały również inne alergeny: gorczycę, seler czy białka mleka lub jaj.
Informacja o alergenach na etykiecie
Zawsze gdy producent użyje surowca zawierającego gluten, musi taką informację podać na etykiecie gotowego wyrobu. Są jednak przypadki gdy gluten może nieświadomie znaleźć się w produkcie jako zanieczyszczenie i zamieszczenie takiego ostrzeżenia dla kupującego jest już dobrowolne. Dotyczy to oczywiście produktów, które są naturalnie bezglutenowe. Dlatego sztuka czytania etykiet jest warta opanowania. Czytanie etykiet jest kluczowe, ponieważ nawet naturalnie bezglutenowe przyprawy mogą być zanieczyszczone glutenem i producenci mogą dobrowolnie umieszczać ostrzeżenia o możliwej obecności glutenu.
Przyprawy w bezglutenowej kuchni
Gotowanie w diecie bezglutenowej rządzi się takim samymi prawami jak w każdej innej kuchni. Przyprawy w diecie bez glutenu stanowią integralną część dania. Czy są przyprawy bez glutenu bez żadnych wątpliwości? Bezglutenowa dieta z przyprawami ma pewien kłopot. Przyprawy bezglutenowe dodają smaku, mogą wspomagać trawienie lub służyć jako suplementy diety. Jednak niewłaściwie wybrane przyprawy bezglutenowe wcale nie będą tak korzystne dla zdrowia.
Przyprawy, które mogą zawierać gluten
Na pewno bezglutenowe przyprawy to te oznakowane znakiem przekreślonego kłosa lub z napisem, że są to przyprawy bezglutenowe. Certyfikat bezglutenowy na opakowaniu jest ważnym wskaźnikiem bezpieczeństwa dla osób z celiakią lub nietolerancją glutenu. Jakie przyprawy zawierają gluten? Przyprawy, które mogą zawierać gluten to: mieszanki przypraw np. curry, przyprawy typu vegeta, posypki i gotowe dekoracje do ciast, dodatki do ryżu do sushi. Gotowe sosy, dipy, keczupy i musztardy często zawierają gluten i powinny być ostrożnie wybierane przez osoby na diecie bezglutenowej. Kostki bulionowe i sosy w proszku mogą zawierać mąkę pszenną jako zagęstnik, co wprowadza gluten do produktu. Skład takich produktów należy czytać bardzo wnikliwie.
Raczej przyprawa, rzadziej mieszanka
Oczywiście, że łatwiej jest sięgnąć po gotową mieszankę przypraw do kurczaka, do gulaszu, do zupy. Tylko, że dłuższa lista składników oznacza zwykle mniejszą kontrolę nad zanieczyszczeniami. Mieszanki przypraw, takie jak przyprawa do kurczaka, do mięs czy do ryb, mogą zawierać gluten jako zagęstnik lub nośnik smaku. Czosnek granulowany to już produkt przetworzony? Osobom na diecie bezglutenowej zaleca się, aby używały pojedyncze przyprawy bezglutenowe. Można je samodzielnie połączyć według własnego uznania, co pozwoli przy okazji odkryć lepszy balans smaków, niż użycie gotowej mieszanki.
Przyprawy bezglutenowe - czego jeszcze unikać?
Jeśli chce się stosować przyprawy bezglutenowe należy również unikać przypraw typu fix, które bardzo często mają kilka zadań: nie tylko dodają smaku, ale zawierają też zagęstniki. Choć najczęściej będzie to skrobia ziemniaczana, niektórzy producenci stosują jako zagęstniki mąki zbóż zawierających gluten. Mąka pszenna jest często używana jako zagęstnik lub nośnik smaku w mieszankach przypraw i jest źródłem glutenu. Przyprawy z dodatkami, np. suszonymi warzywami, mogą być zanieczyszczone glutenem, szczególnie jeśli produkowane są w zakładach przetwarzających zboża glutenowe. Kupując pojedyncze produkty, można stworzyć we własnej kuchni mieszankę, która będzie zdecydowanie bezpieczniejsza w gotowaniu własnego dania, a jego smak wcale nie będzie gorszy.
Przyprawy bezglutenowe - wątpliwości
Gdy potrzebne są przyprawy bezglutenowe pojawia się dużo pytań. Czy glutaminian sodu zawiera gluten? Czy gorczyca gluten zawiera? W sprawie gorczyca a gluten należy wyjaśnić, że zarówno gluten jak i gorczyca są alergenami i muszą być wymienione na etykiecie produktu. Gdy wymieniona jest gorczyca gluten oczywiście nie musi występować razem z nią. Są to więc dwie różne sprawy. Trzeba też wyjaśnić o co chodzi w pytaniu gluten a glutaminian sodu? Kontakt z producentem może pomóc w uzyskaniu informacji o procesie produkcji i ryzyku zanieczyszczenia glutenem, co jest szczególnie ważne przy wątpliwościach.
Dodatki do żywności dozwolone na diecie bezglutenowej
Przyprawy bezglutenowe często zawierają glutaminian sodu a gluten jest tam nieobecny? Na diecie bezglutenowej dozwolone są następujące dodatki do żywności: agar, guma guar, guma ksantanowa, karagen, karob, mączka chleba świętojańskiego, pektyna, syrop klonowy, syrop glukozowo-fruktozowy, dekstroza, maltodekstryny, skrobia modyfikowana, glutaminian sodu i acetylowany adypinian diskrobiowy. Glutaminian sodu a gluten? Gdy używane są przyprawy bezglutenowe, a pojawiają się wątpliwości na temat glutaminian sodowy a gluten, to trzeba jasno powiedzieć, że glutaminian sodu jest uznawany za bezglutenowy, chyba, że jest wyraźnie napisane, że jest produkowany z pszenicy.
Podsumowanie tematu pułapek w przyprawach
Na osoby chcące kupić przyprawy bez glutenu, czeka wiele pułapek. Dlatego niezbędne jest uważne czytanie etykiet niezależnie czy kupuje się w sklepie ze zdrową żywnością czy w każdym innym. Jak zawsze ważne jest też wybieranie przypraw pochodzących ze sprawdzonych plantacji najlepiej w jakości ekologicznej. Niekoniecznie muszą być one dużo droższe od zwykłych przypraw. Zwykle będą miały intensywniejszy smak i zapach, i to mimo tego, że nie zawierają żadnych wzmacniaczy smaku i zapachu.